DRUŠTVENI UGOVOR

U osnovi moderne političke misli, nalazi se teorija o prirodnom pravu, kao i teorije o društvenom ugovoru (nastale u XVII i XVIII veku). Poreklo i legitimitet vlasti predstavljaju rezultat saglasnosti građana, zasnovane na jednom izvornom, od vajkada postojećem, ali nepisanom, društvenom ugovoru. Bet takvog društvenog ugovora, koji je osnova ,,civilnog društva,, ljudi bi bili u ,,stanju u kome je priroda – svako bi ratovao sa svakim,,. Pretpostavlja se da se ovakav ugovor zaključuje između svih onih, koji će postati podanici vlasti društvene zajednice. U pravnom smislu, svi podanici su jednaki i odruču se sopstvenog suvereniteta u korist zaštite, koju im može obezbediti sistemska vlast društvene zajednice.

Na osnovu tih elemenata razvile su se tri veoma različite koncepcije političkih institucija – potpuno prepustanje vlasti građana suverenu, pluralizam vlasti i uzajamnog ograničavanja, i kombinovanje neotuđive slobode građana i zadovoljenja potreba za kolektivnom snagom, radi mogućnosti odgovora prema potrebama materijalnog i društvenog života građana. ,,Svako,, simbolično sklapa ugovor sa svim sugrađanima pojedinačno – svi zajedno čine opštu volju, koja je po prirodi dobra. ,,Suveren je samo odraz opšte volje,, i potčinjavajući se njemu, građani uopšte ne napuštaju svoj suverenitet. Pošto je zakon ,,izraz opšte volje,, potčinjavanje građana zakonu predstavlja najvišu formu slobode. To je najstroža teorija narodnog suvereniteta, pokoravanja volji većine, kao i plemenite snage zakona.